Harlingen, lantaarngeld 1814

illustratie lantaarngeld 1814
Al in 1678 werd in de gemeenteraad gesproken over de wenselijkheid van straatverlichting, naar aanleiding van het feit dat in Amsterdam de stad toen al verlicht was. Het bleef vanwege de grote financiële bezwaren helaas bij vrome wensen. Het zou nog 45 jaren duren voor de magistraat tot de conclusie kwam dat een langer uitstel onverantwoord was. Een commissie stelde vast dat voor de verlichting 225 houten lantaarns nodig waren, die op een afstand van 125 voet (plm. 37 meter) van elkaar geplaatst moesten worden. Ter dekking van de kosten werden belastingen voorgesteld. Hoewel een overgrote meerderheid van de gemeenteraad instemde met de plannen, kwam het ook toen, in 1723, opnieuw niet tot uitvoering en zou het tot september 1761 duren voor Harlingen echt 'in het licht' kwam.

In die maand brandden voor het eerst de 280 pitjes in de stad en tot half april werden ze iedere avond opnieuw aangestoken door het daarvoor in dienst genomen volk. Er waren weinig klachten en 25 jaar lang was iedereen tevreden, alleen werden de kosten steeds hoger. Er werd bezuinigd op de lonen en de lantaarns moesten per dag een half uur korter branden. Het gevolg was dat het aantal klachten sterk toenam en het personeel niet meer gemotiveerd was. Er werd gerommeld met de olie en het onderhoud en daardoor gingen veel lantaars vroeg uit of gaven geen licht omdat de glazen beroet waren. Het werk werd vervolgens aanbesteed in 1811, omdat de gemeente van alle sores af wilde. In de loop van dat jaar kwam de bewuste aannemer echter tot de conclusie dat hij niet zeker kon zijn van zijn geld, omdat het met het ophalen van de belasting helemaal mis ging. Tenslotte liet hij de verlichting niet meer ontsteken en zat Harlingen na 50 jaar opnieuw in het donker. Het duurde tot 1814 voor er weer licht kwam, maar met minder lantaarns om de kosten te drukken.'

(Uit: 'Oud Harlingen', elfde jaargang, pag. 18-19)

Op negen maart 1814 werd in de vroedschap van Harlingen (de toenmalige gemeenteraad) een voorstel aangenomen om bepaalde ingezetenen van Harlingen de 'kosten voor het branden der lantaarns' te laten dragen. De meest gegoede burgers moesten -naar draagkracht- een jaarlijks bedrag betalen, het zogenaamde lantaarngeld. Dit register noemt hun namen en het te betalen bedrag.

Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk. Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *. Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [blokhaken]. Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ]. Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.



Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2021-06-26 08:48:16



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  



 voornaam familienaambedrag (gulden)geschat adres
Determeyer & Comp5Noorderhaven 114
ervenWestendorp3Voorstraat 7
wedKamsma2Grote Bredeplaats 23
Medendorp2Voorstraat 27
wedNauta2Voorstraat 50
A.Binksma3Noordijs 12
A.Rasschen3Hoogstraat 1
A.deHaas3
A.Mentes5Zuiderhaven 73
A.Dekker2Lanen 84
A.Terwocht2Kleine Bredeplaats 14
A.Bolman4Voorstraat 57
A.Vogelzang2
A.vanRingh3Zuiderhaven 50
A.vanSteenderen3Voorstraat 24
A.Tadema3Voorstraat 75
A.deRuiter3Raamstraat 4
A.Oostendorp2Lanen 21
A.Foekens2Lanen 71
A.R.deRoock6Noorderhaven 104
AafkeHibma2Noordijs 5
Age H.Bakker2Heiligeweg 23
AlbertvanEeken3Noorderhaven 88
Allart H.van derZee2Lanen 44
Anske F.Stallinga1Scheffersplein 1
Anth.B.Westerhoff1Kerkpoortstraat 55
ArnoldusBisschop2Hofstraat 14
Atze L.Bakker1Kerkpoortstraat 53
B.Oorthuis1Heiligeweg 70
B.Omans1Heiligeweg 54
B.Arink2Hoogstraat 14
B.Westerhoff1
B.Agema3Heiligeweg 56
wedB.vanBeemen1Both Apothekerstraat 6
B.Fontein3Zuiderstraat 14
B.F.van derZee3Noorderhaven 16
BaukedeBeer2Zoutsloot 45
BerendBraameyer2Droogstraat 37
Berend Johs.Wielinga1Sint Jacobstraat 6
Betting A.deBoer2Raamstraat 6
BoteTuininga2Heiligeweg 62
BouweSchiere2Noorderhaven 20
C.Heinser3Voorstraat 62
wedC.van derStraaten1Noorderhaven 111
C.Mollema5Voorstraat 52
C.van derVeer2Schritsen 19
wedC.deGroot3Voorstraat 4
C.Lautenbach3Noordijs 25
wedC.Duman1Grote Bredeplaats 20
wedC.Zijlstra1Zuiderhaven 7
wedC.P.Metselaar2Noorderhaven 36
C.W.Bakker3Zuiderplein 5
Christ.deHaas2Hofstraat 15
ClaasdeVries2Hoogstraat 13
wedClaasSwart1Lanen 1
Cornelisvan derHoef1Grote Kerkstraat 25
CornelisMonsma1Zuiderstraat 15
CornelisJonker3Hofstraat 17
CornelisdeBoer1
CornelisvanBeemen1Schritsen 7
Cornelis B.van derMeer3Zeilmakersstraat 13
D.Oolgaard4Kleine Bredeplaats 5
D.van derWey2Karremanstraat 1
D.Boterweg3Nieuwstraat 33
D.Buisman3Voorstraat 80
D.Boomsma3Zuiderhaven 77
wedD.Gautier1Hoogstraat 3
D.Siersma4Noorderhaven 51
D.van derHout4Voorstraat 91
D.vanHettinga2Voorstraat 94
D.C.Zijlstra6Voorstraat 36
wedD.E.Hingst4Voorstraat 60
D.H.vanDorpen3
D.P.Heslinga2Simon Stijlstraat 7
DirkdeBoer3Grote Bredeplaats 24
DirkJager3Brouwersstraat 20
DirkFontein Pz5Franekereind 8
Dirk H.deVries2Grote Bredeplaats 10
DouweSteenstra2Noorderhaven 40
E.Bijlsma1Sint Jacobstraat 14
E.Lindeboom2Kerkpad 1
F.Fluks2Noorderhaven 70
F.deHaas3Heiligeweg 8
F.Feersma2Grote Bredeplaats 15
F.van derStel1Voorstraat 99
F.Miedema2Hoogstraat 51
F.F.vanEsta5Zuiderplein 1
F.W.Leemkoel5Voorstraat 68
Folkert J.Park1Spekmarkt 1
Foppe C.deVries2Schritsen 58
G.Piekinga4Voorstraat 49
wed drG.Stinstra3Noorderhaven 99
G.Hingst3Franekereind 3
G.Hartman2Lanen 93
G.Stinstra6Voorstraat 20
G.Pettinga5Brouwersstraat 1
G.vanThemmen2Zuiderhaven 15
wedG.deBeer1Zuiderhaven 26
wedG.Andrae2Franekereind 15
G.terHeyde3Heiligeweg 25
G.Keil2Voorstraat 48
G.vanDanswijk2Droogstraat 14
G.Ackeringa3Hoogstraat 10
G.A.Herklotz5
Geert A.Hamstra1Scheerstraat 11
GerritjVeenstra3Noorderhaven 98
Gerrit G.Postma1Sint Jacobstraat 11
Gosse A.Schipper2Kerkpad 24
H.Loots2Brouwersstraat 11
H.terMos2Heiligeweg 38
wedH.Gonggrijp2Grote Bredeplaats 21
H.Winter3Voorstraat 39
wedH.Lieuwma1Voorstraat 45
wedH.Merkelbach2Grote Kerkstraat 12
H.Houtsma3Noordijs 1
H.Enninga1Zuiderhaven 27
H.Rinkes2Lanen 82
H.Nolmans1Heiligeweg 26
H.Schuur1Kerkpoortstraat 5
H.Hanekuik6Noorderhaven 47
H.Homeulen3Lanen 42
H.Poort3Grote Bredeplaats 13
H.Luxemburg1Zeilmakersstraat 20
wedH.Mulder2Zuiderhaven 53
H.vanVarel1Gardenierstraat 4
H.Helmer2Brouwersstraat 25
wedH.vanSchouwenburg5Noorderhaven 77
H.A.Peaux4Voorstraat 10
H.B.Komst1Noorderhaven 32
H.G.Vellinga2Schritsen 67
H.IJ.vanRees4Hoogstraat 7
H.J.Smith2Noordijs 21
H.J.Westra6Noorderhaven 71
H.W.Overmeer2Grote Ossenmarkt 13
H.W.C.Zijlstra3Lanen 85
Harm.J.Smit1Ooievaarstraat 9
Hemmesvan derMeulen1Bildtstraat 19
HendrikMeyer2Lanen 56
Hendrik B.van derWerff2
Hielke M.Wiersma2Voorstraat 66
Hylke JarigsdeBoer3Dijksteeg 1
IJ.Hoornstra4Zoutsloot 53
J.Gonggrijp1Hoogstraat 32
J.van derLinde1Nieuwstraat 38
J.Bettels3Noordijs 27
wedJ.Trompetter2Noorderhaven 15
J.Rodenhuis3Noorderhaven 67
J.Wildschut6Noordijs 15
J.Zuiderman3Sint Jacobstraat 4
J.Posthuma3Zuiderhaven 42
wedJ.Cromwel3Voorstraat 69
J.A.van derStraaten6Grote Bredeplaats 33
J.A.van derWerff4Noorderhaven 95
J.B.van derBrug1Voorstraat 12
wedJ.D.Zeylmaker3Noorderhaven 61
J.E.Bouwknegt3Rommelhaven 11
wedJ.F.Posthuma2Zuiderhaven 77
J.G.deBoer2Zoutsloot 95
J.H.deBoer1Zoutsloot 49
J.H.Olinjus3Heiligeweg 7
J.H.Gonggrijp1Bildtstraat 21
J.J.Burggraaf1Nieuwstraat 24
J.J.Horreus2Noorderhaven 1
JacobRoorda6Grote Bredeplaats 26
JacobvanSlooten3Noorderhaven 76
JacobdeBruin3Franekereind 23
JacobKerkhoven2Zoutsloot 47
JacobJacobi1Lanen 16
JacobHanekuik5Noordijs 13
JacobRiet1Rapenburg 6
JacobdeBoer3Lanen 70
Jacob T.Spanjer1Rommelhaven 4
JacobusKerkhoven2Voorstraat 63
JanKiel2Bildtstraat 1
JanSchiere5Noorderhaven 48
JanHannema6Voorstraat 56
JanGalama3Kleine Bredeplaats 23
JanvanEeken2Voorstraat 89
JanGroen1
JanFontein6Franekereind 12
JanIJsenbeek5Noordijs 9
JanKamerling2Zoutsloot 65
Jan C.Reidsma3Brouwersstraat 8
Jan D.vanWeerd1Noorderhaven 105
Jan H.Brouwer2Kleine Bredeplaats 24
Jan H.Kamp2Sint Jacobstraat 13
Jan IJ.Faber1Hoogstraat 29
Jan J.Pannebakker1Achterstraat 25
Jan L.Faber5Voorstraat 51
Jan L.van derVeen3Voorstraat 23
Jan Martens.van derMey1Zoutsloot 68
Jan W.Vettevogel1Voorstraat 43
Jan W.Houtsma5Rozengracht 8
JankeIJsenbeek2Voorstraat 97
Jelke T.deJong2Voorstraat 70
JenskedeJong2Grote Bredeplaats 9
JetzeBoomsma3Noorderhaven 22
Johs.van derMeulen1Hoogstraat 49
Johs.Hassenberg1Hoogstraat 30
Johs.Beuker1
Johs.Pottinga5Voorstraat 83
dsJohs.vanAssen2Noorderhaven 57
wedJohs.Bensonides2Noorderhaven 97
Johs.Gebel1Grote Bredeplaats 15
Johs.Kerkhoven2Heiligeweg 48
Johs.Leenderts2Lanen 17
Johs.Rinsma3Voorstraat 29
Johs.Norel3Voorstraat 37
Johs.vanBeemen2Sint Jacobstraat 2
Johs.Agema3Brouwersstraat 10
wedJohs.deLange1Hoogstraat 38
Johs.Visser2Kerkpoortstraat 24
Johs.Gorter2Scheerstraat 2
Johs.Hanekamp1Grote Bredeplaats 25
wedJohs.Homburg3Voorstraat 52
Johs.Broodkorf2Heiligeweg 14
Johs.Jac.Brouwer1Bildtstraat 8
Johs.M.Godhelp2
Johs.W.Vettevogel3Kleine Bredeplaats 19
Jurjenvan derWal1Rommelhaven 7
JurjenvanDeulen1Hoogstraat 22
K.vanWielen2Kleine Bredeplaats 9
KlaasNorel2Lanen 9
KlaasKoster3Schritsen 65
Klaas MoritsKlundert2Lanen 50
L.C.vanGoch2Voorstraat 9
LeendertBuisman3Noorderhaven 69
LeendertAlbada3Rommelhaven 8
LykledeBoer2Zoutsloot 54
M.Driso1Noorderhaven 89
M.Houttuin3Bildtstraat 11
M.Pettinga3Voorstraat 85
M.vanMessel2Voorstraat 61
M.vanVliet1Noorderhaven 9
M.van derVeen3Kleine Bredeplaats 13
M.Ouendag3Voorstraat 13
M.Kroon2Schritsen 52
M.Schrage2Kleine Bredeplaats 20
M.Vink3Hofstraat 6
M.van derPlaats3Voorstraat 67
Marten D.deGroot2Grote Ossenmarkt 6
N.Schenkius3Voorstraat 46
P.Huidekoper4Rommelhaven 24
P.Valderpoort1Hoogstraat 41
P.Kallenborn1Heiligeweg 1
P.Minnema3Noorderhaven 87
P.Hanekuik6Noorderhaven 63
P.Deketh5Zuiderhaven 65
P.van derVeen3Lanen 26
P.deBoer4Zoutsloot 107
P.Rikkers3Grote Ossenmarkt 21
P.Popta3Noorderhaven 53
P.J.vanRuiten2Franekereind 17
P.J.Coulbaut2Raamstraat 10
Pieter P.deJong2Franekereind 40
R.Peyzel3Noorderhaven 26
R.van derVeen3Lanen 58
R.Miedema4Voorstraat 53
wedR.Meints2Grote Bredeplaats 4
ReinDhamen1Scheerstraat 3
Rientsvan derMeulen1Hoogstraat 47
Rinke S.Hunia2Kerkpoortstraat 4
Rinnert Johs.Zijlstra1Grote Ossenmarkt 1
RinseSeba2Noorderhaven 58
RoelofvanDijk3Grote Kerkstraat 23
Roelof R.Postma1Kerkpoortstraat 17
RomkeButter1Kleine Bredeplaats 25
Romke J.Bakker1Sint Jacobstraat 5
RuurdTuininga2Kleine Bredeplaats 22
S.Hingst6Noordijs 21
S.deHaan3Noorderhaven 66
S.Miedema3Zoutsloot 43
S.Teyema2Voorstraat 79
S.Popta6Noorderhaven 55
S.Schuurman3Vijverstraat 20
S.Spannenburg3Brouwersstraat 26
S.E.Wiarda3Zuiderhaven 26
S.P.Wiarda4Voorstraat 35
SakeBlok2Voorstraat 7
Schelte T.Blok2Noorderhaven 4
SiebeSwart1
SikkeWijnalda2Zoutsloot 73
SipkeSchoonbergen2
SipkeHoutsma4Hoogstraat 20
Sjoerd S.Wijma5Hoogstraat 5
SjoukeRootje1Hofstraat 47
SwerusCoersen2Vijverstraat 6
Sybren B.deVries2Bildtstraat 22
Symon H.Molenaar2
Symon J.vanLoon2Zoutsloot 25
T.Westerhuis1Voorstraat 90
T.IJ.Duininga2Grote Ossenmarkt 15
T.N.Schattenberg1Havenplein 3
Th.Smith2Brouwersstraat 21
Th.vanSlooten4Voorstraat 11
W.Vettevogel3Voorstraat 26
W.Harmens5Voorstraat 16
W.Hilarius3Kleine Bredeplaats 1
W.Hanekuik6Heiligeweg 60
W.Zondervan1Noorderhaven 72
W.Ruitinga5Noorderhaven 101
W.B.Blom2Noorderhaven 11
W.D.Blom2Schritsen 52
W.P.Nauta3Zoutsloot 100
W.R.Kleinvogel1Franekereind 1
W.S.Houtsma3Brouwersstraat 22
W.S.vanNoten6Noordijs 19
WiebeSchoonhoven2Lanen 75
WiebeWagenaar2Bildtstraat 18
Willem L.Bonnema1
Wopke D.van derStel3Zuiderhaven 19
Wybren C.deVries2Heiligeweg 52
Wyger H.Brouwer2Bildtstraat 4
Y.S.deGroot2Sint Jacobstraat 3
YpeRodenhuis5Noorderhaven 65