Harlingen, lantaarngeld 1814

illustratie lantaarngeld 1814
Al in 1678 werd in de gemeenteraad gesproken over de wenselijkheid van straatverlichting, naar aanleiding van het feit dat in Amsterdam de stad toen al verlicht was. Het bleef vanwege de grote financiële bezwaren helaas bij vrome wensen. Het zou nog 45 jaren duren voor de magistraat tot de conclusie kwam dat een langer uitstel onverantwoord was. Een commissie stelde vast dat voor de verlichting 225 houten lantaarns nodig waren, die op een afstand van 125 voet (plm. 37 meter) van elkaar geplaatst moesten worden. Ter dekking van de kosten werden belastingen voorgesteld. Hoewel een overgrote meerderheid van de gemeenteraad instemde met de plannen, kwam het ook toen, in 1723, opnieuw niet tot uitvoering en zou het tot september 1761 duren voor Harlingen echt 'in het licht' kwam.

In die maand brandden voor het eerst de 280 pitjes in de stad en tot half april werden ze iedere avond opnieuw aangestoken door het daarvoor in dienst genomen volk. Er waren weinig klachten en 25 jaar lang was iedereen tevreden, alleen werden de kosten steeds hoger. Er werd bezuinigd op de lonen en de lantaarns moesten per dag een half uur korter branden. Het gevolg was dat het aantal klachten sterk toenam en het personeel niet meer gemotiveerd was. Er werd gerommeld met de olie en het onderhoud en daardoor gingen veel lantaars vroeg uit of gaven geen licht omdat de glazen beroet waren. Het werk werd vervolgens aanbesteed in 1811, omdat de gemeente van alle sores af wilde. In de loop van dat jaar kwam de bewuste aannemer echter tot de conclusie dat hij niet zeker kon zijn van zijn geld, omdat het met het ophalen van de belasting helemaal mis ging. Tenslotte liet hij de verlichting niet meer ontsteken en zat Harlingen na 50 jaar opnieuw in het donker. Het duurde tot 1814 voor er weer licht kwam, maar met minder lantaarns om de kosten te drukken.'

(Uit: 'Oud Harlingen', elfde jaargang, pag. 18-19)

Op negen maart 1814 werd in de vroedschap van Harlingen (de toenmalige gemeenteraad) een voorstel aangenomen om bepaalde ingezetenen van Harlingen de 'kosten voor het branden der lantaarns' te laten dragen. De meest gegoede burgers moesten -naar draagkracht- een jaarlijks bedrag betalen, het zogenaamde lantaarngeld. Dit register noemt hun namen en het te betalen bedrag.

Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk. Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *. Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [blokhaken]. Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ]. Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.



Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2021-06-26 08:48:16



 voornaam familienaambedrag (gulden)geschat adres
Jan J.Pannebakker1Achterstraat 25
JanKiel2Bildtstraat 1
Wyger H.Brouwer2Bildtstraat 4
Johs.Jac.Brouwer1Bildtstraat 8
M.Houttuin3Bildtstraat 11
WiebeWagenaar2Bildtstraat 18
Hemmesvan derMeulen1Bildtstraat 19
J.H.Gonggrijp1Bildtstraat 21
Sybren B.deVries2Bildtstraat 22
wedB.vanBeemen1Both Apothekerstraat 6
G.Pettinga5Brouwersstraat 1
Jan C.Reidsma3Brouwersstraat 8
Johs.Agema3Brouwersstraat 10
H.Loots2Brouwersstraat 11
DirkJager3Brouwersstraat 20
Th.Smith2Brouwersstraat 21
W.S.Houtsma3Brouwersstraat 22
H.Helmer2Brouwersstraat 25
S.Spannenburg3Brouwersstraat 26
Hylke JarigsdeBoer3Dijksteeg 1
G.vanDanswijk2Droogstraat 14
BerendBraameyer2Droogstraat 37
W.R.Kleinvogel1Franekereind 1
G.Hingst3Franekereind 3
DirkFontein Pz5Franekereind 8
JanFontein6Franekereind 12
wedG.Andrae2Franekereind 15
P.J.vanRuiten2Franekereind 17
JacobdeBruin3Franekereind 23
Pieter P.deJong2Franekereind 40
H.vanVarel1Gardenierstraat 4
wedR.Meints2Grote Bredeplaats 4
JenskedeJong2Grote Bredeplaats 9
Dirk H.deVries2Grote Bredeplaats 10
H.Poort3Grote Bredeplaats 13
F.Feersma2Grote Bredeplaats 15
Johs.Gebel1Grote Bredeplaats 15
wedC.Duman1Grote Bredeplaats 20
wedH.Gonggrijp2Grote Bredeplaats 21
wedKamsma2Grote Bredeplaats 23
DirkdeBoer3Grote Bredeplaats 24
Johs.Hanekamp1Grote Bredeplaats 25
JacobRoorda6Grote Bredeplaats 26
Johs.M.Godhelp2
J.A.van derStraaten6Grote Bredeplaats 33
wedH.Merkelbach2Grote Kerkstraat 12
RoelofvanDijk3Grote Kerkstraat 23
Cornelisvan derHoef1Grote Kerkstraat 25
A.Vogelzang2
Rinnert Johs.Zijlstra1Grote Ossenmarkt 1
Marten D.deGroot2Grote Ossenmarkt 6
H.W.Overmeer2Grote Ossenmarkt 13
T.IJ.Duininga2Grote Ossenmarkt 15
P.Rikkers3Grote Ossenmarkt 21
T.N.Schattenberg1Havenplein 3
P.Kallenborn1Heiligeweg 1
J.H.Olinjus3Heiligeweg 7
F.deHaas3Heiligeweg 8
Johs.Broodkorf2Heiligeweg 14
Age H.Bakker2Heiligeweg 23
G.terHeyde3Heiligeweg 25
H.Nolmans1Heiligeweg 26
H.terMos2Heiligeweg 38
Johs.Kerkhoven2Heiligeweg 48
Wybren C.deVries2Heiligeweg 52
B.Omans1Heiligeweg 54
B.Agema3Heiligeweg 56
W.Hanekuik6Heiligeweg 60
BoteTuininga2Heiligeweg 62
B.Oorthuis1Heiligeweg 70
M.Vink3Hofstraat 6
ArnoldusBisschop2Hofstraat 14
Christ.deHaas2Hofstraat 15
CornelisJonker3Hofstraat 17
SjoukeRootje1Hofstraat 47
A.Rasschen3Hoogstraat 1
wedD.Gautier1Hoogstraat 3
Sjoerd S.Wijma5Hoogstraat 5
H.IJ.vanRees4Hoogstraat 7
G.Ackeringa3Hoogstraat 10
ClaasdeVries2Hoogstraat 13
B.Arink2Hoogstraat 14
SipkeHoutsma4Hoogstraat 20
JurjenvanDeulen1Hoogstraat 22
Jan IJ.Faber1Hoogstraat 29
Johs.Hassenberg1Hoogstraat 30
J.Gonggrijp1Hoogstraat 32
wedJohs.deLange1Hoogstraat 38
P.Valderpoort1Hoogstraat 41
Rientsvan derMeulen1Hoogstraat 47
Johs.van derMeulen1Hoogstraat 49
F.Miedema2Hoogstraat 51
D.van derWey2Karremanstraat 1
E.Lindeboom2Kerkpad 1
Gosse A.Schipper2Kerkpad 24
Rinke S.Hunia2Kerkpoortstraat 4
H.Schuur1Kerkpoortstraat 5
Roelof R.Postma1Kerkpoortstraat 17
Johs.Visser2Kerkpoortstraat 24
Atze L.Bakker1Kerkpoortstraat 53
Anth.B.Westerhoff1Kerkpoortstraat 55
CornelisdeBoer1
W.Hilarius3Kleine Bredeplaats 1
D.Oolgaard4Kleine Bredeplaats 5
K.vanWielen2Kleine Bredeplaats 9
M.van derVeen3Kleine Bredeplaats 13
A.Terwocht2Kleine Bredeplaats 14
Johs.W.Vettevogel3Kleine Bredeplaats 19
M.Schrage2Kleine Bredeplaats 20
RuurdTuininga2Kleine Bredeplaats 22
JanGalama3Kleine Bredeplaats 23
Jan H.Brouwer2Kleine Bredeplaats 24
RomkeButter1Kleine Bredeplaats 25
Willem L.Bonnema1
wedClaasSwart1Lanen 1
KlaasNorel2Lanen 9
JacobJacobi1Lanen 16
Johs.Leenderts2Lanen 17
A.Oostendorp2Lanen 21
P.van derVeen3Lanen 26
H.Homeulen3Lanen 42
Allart H.van derZee2Lanen 44
Klaas MoritsKlundert2Lanen 50
HendrikMeyer2Lanen 56
R.van derVeen3Lanen 58
JacobdeBoer3Lanen 70
A.Foekens2Lanen 71
WiebeSchoonhoven2Lanen 75
SipkeSchoonbergen2
H.Rinkes2Lanen 82
A.Dekker2Lanen 84
H.W.C.Zijlstra3Lanen 85
G.Hartman2Lanen 93
J.J.Burggraaf1Nieuwstraat 24
D.Boterweg3Nieuwstraat 33
J.van derLinde1Nieuwstraat 38
Hendrik B.van derWerff2
J.J.Horreus2Noorderhaven 1
Schelte T.Blok2Noorderhaven 4
M.vanVliet1Noorderhaven 9
W.B.Blom2Noorderhaven 11
wedJ.Trompetter2Noorderhaven 15
B.F.van derZee3Noorderhaven 16
BouweSchiere2Noorderhaven 20
JetzeBoomsma3Noorderhaven 22
R.Peyzel3Noorderhaven 26
H.B.Komst1Noorderhaven 32
wedC.P.Metselaar2Noorderhaven 36
DouweSteenstra2Noorderhaven 40
H.Hanekuik6Noorderhaven 47
JanSchiere5Noorderhaven 48
D.Siersma4Noorderhaven 51
P.Popta3Noorderhaven 53
S.Popta6Noorderhaven 55
dsJohs.vanAssen2Noorderhaven 57
RinseSeba2Noorderhaven 58
wedJ.D.Zeylmaker3Noorderhaven 61
P.Hanekuik6Noorderhaven 63
YpeRodenhuis5Noorderhaven 65
S.deHaan3Noorderhaven 66
J.Rodenhuis3Noorderhaven 67
LeendertBuisman3Noorderhaven 69
F.Fluks2Noorderhaven 70
H.J.Westra6Noorderhaven 71
W.Zondervan1Noorderhaven 72
JacobvanSlooten3Noorderhaven 76
wedH.vanSchouwenburg5Noorderhaven 77
P.Minnema3Noorderhaven 87
AlbertvanEeken3Noorderhaven 88
M.Driso1Noorderhaven 89
J.A.van derWerff4Noorderhaven 95
wedJohs.Bensonides2Noorderhaven 97
GerritjVeenstra3Noorderhaven 98
wed drG.Stinstra3Noorderhaven 99
W.Ruitinga5Noorderhaven 101
A.R.deRoock6Noorderhaven 104
Jan D.vanWeerd1Noorderhaven 105
wedC.van derStraaten1Noorderhaven 111
Determeyer & Comp5Noorderhaven 114
H.Houtsma3Noordijs 1
AafkeHibma2Noordijs 5
JanIJsenbeek5Noordijs 9
A.Binksma3Noordijs 12
JacobHanekuik5Noordijs 13
J.Wildschut6Noordijs 15
W.S.vanNoten6Noordijs 19
S.Hingst6Noordijs 21
H.J.Smith2Noordijs 21
C.Lautenbach3Noordijs 25
J.Bettels3Noordijs 27
Harm.J.Smit1Ooievaarstraat 9
A.deRuiter3Raamstraat 4
Betting A.deBoer2Raamstraat 6
P.J.Coulbaut2Raamstraat 10
JacobRiet1Rapenburg 6
Jacob T.Spanjer1Rommelhaven 4
Jurjenvan derWal1Rommelhaven 7
LeendertAlbada3Rommelhaven 8
J.E.Bouwknegt3Rommelhaven 11
P.Huidekoper4Rommelhaven 24
A.deHaas3
D.H.vanDorpen3
Jan W.Houtsma5Rozengracht 8
SiebeSwart1
Johs.Gorter2Scheerstraat 2
ReinDhamen1Scheerstraat 3
Geert A.Hamstra1Scheerstraat 11
JanGroen1
Anske F.Stallinga1Scheffersplein 1
CornelisvanBeemen1Schritsen 7
C.van derVeer2Schritsen 19
W.D.Blom2Schritsen 52
M.Kroon2Schritsen 52
Foppe C.deVries2Schritsen 58
KlaasKoster3Schritsen 65
H.G.Vellinga2Schritsen 67
D.P.Heslinga2Simon Stijlstraat 7
Johs.vanBeemen2Sint Jacobstraat 2
Y.S.deGroot2Sint Jacobstraat 3
J.Zuiderman3Sint Jacobstraat 4
Romke J.Bakker1Sint Jacobstraat 5
Berend Johs.Wielinga1Sint Jacobstraat 6
Gerrit G.Postma1Sint Jacobstraat 11
Jan H.Kamp2Sint Jacobstraat 13
E.Bijlsma1Sint Jacobstraat 14
Folkert J.Park1Spekmarkt 1
B.Westerhoff1
SwerusCoersen2Vijverstraat 6
S.Schuurman3Vijverstraat 20
wedC.deGroot3Voorstraat 4
ervenWestendorp3Voorstraat 7
SakeBlok2Voorstraat 7
L.C.vanGoch2Voorstraat 9
H.A.Peaux4Voorstraat 10
Th.vanSlooten4Voorstraat 11
J.B.van derBrug1Voorstraat 12
M.Ouendag3Voorstraat 13
W.Harmens5Voorstraat 16
G.Stinstra6Voorstraat 20
Jan L.van derVeen3Voorstraat 23
A.vanSteenderen3Voorstraat 24
W.Vettevogel3Voorstraat 26
Medendorp2Voorstraat 27
Johs.Rinsma3Voorstraat 29
S.P.Wiarda4Voorstraat 35
D.C.Zijlstra6Voorstraat 36
Johs.Norel3Voorstraat 37
H.Winter3Voorstraat 39
Jan W.Vettevogel1Voorstraat 43
wedH.Lieuwma1Voorstraat 45
N.Schenkius3Voorstraat 46
G.Keil2Voorstraat 48
G.Piekinga4Voorstraat 49
wedNauta2Voorstraat 50
Jan L.Faber5Voorstraat 51
wedJohs.Homburg3Voorstraat 52
C.Mollema5Voorstraat 52
R.Miedema4Voorstraat 53
JanHannema6Voorstraat 56
A.Bolman4Voorstraat 57
wedD.E.Hingst4Voorstraat 60
M.vanMessel2Voorstraat 61
C.Heinser3Voorstraat 62
JacobusKerkhoven2Voorstraat 63
Hielke M.Wiersma2Voorstraat 66
M.van derPlaats3Voorstraat 67
F.W.Leemkoel5Voorstraat 68
wedJ.Cromwel3Voorstraat 69
Jelke T.deJong2Voorstraat 70
A.Tadema3Voorstraat 75
S.Teyema2Voorstraat 79
D.Buisman3Voorstraat 80
Johs.Pottinga5Voorstraat 83
M.Pettinga3Voorstraat 85
JanvanEeken2Voorstraat 89
T.Westerhuis1Voorstraat 90
D.van derHout4Voorstraat 91
D.vanHettinga2Voorstraat 94
JankeIJsenbeek2Voorstraat 97
F.van derStel1Voorstraat 99
G.A.Herklotz5
Johs.Beuker1
Cornelis B.van derMeer3Zeilmakersstraat 13
Symon H.Molenaar2
H.Luxemburg1Zeilmakersstraat 20
Symon J.vanLoon2Zoutsloot 25
S.Miedema3Zoutsloot 43
BaukedeBeer2Zoutsloot 45
JacobKerkhoven2Zoutsloot 47
J.H.deBoer1Zoutsloot 49
IJ.Hoornstra4Zoutsloot 53
LykledeBoer2Zoutsloot 54
JanKamerling2Zoutsloot 65
Jan Martens.van derMey1Zoutsloot 68
SikkeWijnalda2Zoutsloot 73
J.G.deBoer2Zoutsloot 95
W.P.Nauta3Zoutsloot 100
P.deBoer4Zoutsloot 107
wedC.Zijlstra1Zuiderhaven 7
G.vanThemmen2Zuiderhaven 15
Wopke D.van derStel3Zuiderhaven 19
S.E.Wiarda3Zuiderhaven 26
wedG.deBeer1Zuiderhaven 26
H.Enninga1Zuiderhaven 27
J.Posthuma3Zuiderhaven 42
A.vanRingh3Zuiderhaven 50
wedH.Mulder2Zuiderhaven 53
P.Deketh5Zuiderhaven 65
A.Mentes5Zuiderhaven 73
D.Boomsma3Zuiderhaven 77
wedJ.F.Posthuma2Zuiderhaven 77
F.F.vanEsta5Zuiderplein 1
C.W.Bakker3Zuiderplein 5
B.Fontein3Zuiderstraat 14
CornelisMonsma1Zuiderstraat 15