Harlingen, lantaarngeld 1814

illustratie lantaarngeld 1814
Al in 1678 werd in de gemeenteraad gesproken over de wenselijkheid van straatverlichting, naar aanleiding van het feit dat in Amsterdam de stad toen al verlicht was. Het bleef vanwege de grote financiële bezwaren helaas bij vrome wensen. Het zou nog 45 jaren duren voor de magistraat tot de conclusie kwam dat een langer uitstel onverantwoord was. Een commissie stelde vast dat voor de verlichting 225 houten lantaarns nodig waren, die op een afstand van 125 voet (plm. 37 meter) van elkaar geplaatst moesten worden. Ter dekking van de kosten werden belastingen voorgesteld. Hoewel een overgrote meerderheid van de gemeenteraad instemde met de plannen, kwam het ook toen, in 1723, opnieuw niet tot uitvoering en zou het tot september 1761 duren voor Harlingen echt 'in het licht' kwam.

In die maand brandden voor het eerst de 280 pitjes in de stad en tot half april werden ze iedere avond opnieuw aangestoken door het daarvoor in dienst genomen volk. Er waren weinig klachten en 25 jaar lang was iedereen tevreden, alleen werden de kosten steeds hoger. Er werd bezuinigd op de lonen en de lantaarns moesten per dag een half uur korter branden. Het gevolg was dat het aantal klachten sterk toenam en het personeel niet meer gemotiveerd was. Er werd gerommeld met de olie en het onderhoud en daardoor gingen veel lantaars vroeg uit of gaven geen licht omdat de glazen beroet waren. Het werk werd vervolgens aanbesteed in 1811, omdat de gemeente van alle sores af wilde. In de loop van dat jaar kwam de bewuste aannemer echter tot de conclusie dat hij niet zeker kon zijn van zijn geld, omdat het met het ophalen van de belasting helemaal mis ging. Tenslotte liet hij de verlichting niet meer ontsteken en zat Harlingen na 50 jaar opnieuw in het donker. Het duurde tot 1814 voor er weer licht kwam, maar met minder lantaarns om de kosten te drukken.'

(Uit: 'Oud Harlingen', elfde jaargang, pag. 18-19)

Op negen maart 1814 werd in de vroedschap van Harlingen (de toenmalige gemeenteraad) een voorstel aangenomen om bepaalde ingezetenen van Harlingen de 'kosten voor het branden der lantaarns' te laten dragen. De meest gegoede burgers moesten -naar draagkracht- een jaarlijks bedrag betalen, het zogenaamde lantaarngeld. Dit register noemt hun namen en het te betalen bedrag.

Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk. Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *. Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [blokhaken]. Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ]. Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.



Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2021-06-26 08:48:16



 voornaam familienaambedrag (gulden)geschat adres
wedB.vanBeemen1Both Apothekerstraat 6
Jan Martens.van derMey1Zoutsloot 68
wedClaasSwart1Lanen 1
Jan D.vanWeerd1Noorderhaven 105
Johs.Hanekamp1Grote Bredeplaats 25
H.Luxemburg1Zeilmakersstraat 20
Jacob T.Spanjer1Rommelhaven 4
wedC.Zijlstra1Zuiderhaven 7
J.H.Gonggrijp1Bildtstraat 21
H.vanVarel1Gardenierstraat 4
Romke J.Bakker1Sint Jacobstraat 5
Rientsvan derMeulen1Hoogstraat 47
B.Oorthuis1Heiligeweg 70
SjoukeRootje1Hofstraat 47
Jurjenvan derWal1Rommelhaven 7
J.H.deBoer1Zoutsloot 49
M.Driso1Noorderhaven 89
Geert A.Hamstra1Scheerstraat 11
J.Gonggrijp1Hoogstraat 32
Cornelisvan derHoef1Grote Kerkstraat 25
H.B.Komst1Noorderhaven 32
P.Valderpoort1Hoogstraat 41
P.Kallenborn1Heiligeweg 1
Johs.van derMeulen1Hoogstraat 49
wedC.van derStraaten1Noorderhaven 111
E.Bijlsma1Sint Jacobstraat 14
RomkeButter1Kleine Bredeplaats 25
CornelisMonsma1Zuiderstraat 15
Atze L.Bakker1Kerkpoortstraat 53
Johs.Hassenberg1Hoogstraat 30
Hemmesvan derMeulen1Bildtstraat 19
B.Omans1Heiligeweg 54
Harm.J.Smit1Ooievaarstraat 9
Jan W.Vettevogel1Voorstraat 43
Johs.Beuker1
J.J.Burggraaf1Nieuwstraat 24
W.R.Kleinvogel1Franekereind 1
ReinDhamen1Scheerstraat 3
J.van derLinde1Nieuwstraat 38
Roelof R.Postma1Kerkpoortstraat 17
T.Westerhuis1Voorstraat 90
Jan IJ.Faber1Hoogstraat 29
CornelisdeBoer1
JurjenvanDeulen1Hoogstraat 22
wedH.Lieuwma1Voorstraat 45
Gerrit G.Postma1Sint Jacobstraat 11
Johs.Gebel1Grote Bredeplaats 15
B.Westerhoff1
F.van derStel1Voorstraat 99
wedG.deBeer1Zuiderhaven 26
wedD.Gautier1Hoogstraat 3
Folkert J.Park1Spekmarkt 1
Anth.B.Westerhoff1Kerkpoortstraat 55
Willem L.Bonnema1
H.Enninga1Zuiderhaven 27
W.Zondervan1Noorderhaven 72
J.B.van derBrug1Voorstraat 12
Jan J.Pannebakker1Achterstraat 25
T.N.Schattenberg1Havenplein 3
JacobJacobi1Lanen 16
H.Nolmans1Heiligeweg 26
Rinnert Johs.Zijlstra1Grote Ossenmarkt 1
Anske F.Stallinga1Scheffersplein 1
M.vanVliet1Noorderhaven 9
JanGroen1
wedJohs.deLange1Hoogstraat 38
H.Schuur1Kerkpoortstraat 5
CornelisvanBeemen1Schritsen 7
Berend Johs.Wielinga1Sint Jacobstraat 6
Johs.Jac.Brouwer1Bildtstraat 8
SiebeSwart1
wedC.Duman1Grote Bredeplaats 20
JacobRiet1Rapenburg 6
M.Schrage2Kleine Bredeplaats 20
K.vanWielen2Kleine Bredeplaats 9
Jan H.Brouwer2Kleine Bredeplaats 24
Jan H.Kamp2Sint Jacobstraat 13
A.Oostendorp2Lanen 21
P.J.vanRuiten2Franekereind 17
T.IJ.Duininga2Grote Ossenmarkt 15
Rinke S.Hunia2Kerkpoortstraat 4
ArnoldusBisschop2Hofstraat 14
P.J.Coulbaut2Raamstraat 10
wedH.Mulder2Zuiderhaven 53
Johs.Broodkorf2Heiligeweg 14
A.Foekens2Lanen 71
H.Helmer2Brouwersstraat 25
JanKamerling2Zoutsloot 65
H.Loots2Brouwersstraat 11
Th.Smith2Brouwersstraat 21
SwerusCoersen2Vijverstraat 6
H.terMos2Heiligeweg 38
WiebeSchoonhoven2Lanen 75
BerendBraameyer2Droogstraat 37
F.Fluks2Noorderhaven 70
WiebeWagenaar2Bildtstraat 18
J.G.deBoer2Zoutsloot 95
Symon J.vanLoon2Zoutsloot 25
H.J.Smith2Noordijs 21
wedH.Gonggrijp2Grote Bredeplaats 21
Klaas MoritsKlundert2Lanen 50
SipkeSchoonbergen2
RuurdTuininga2Kleine Bredeplaats 22
D.van derWey2Karremanstraat 1
F.Feersma2Grote Bredeplaats 15
Wybren C.deVries2Heiligeweg 52
Christ.deHaas2Hofstraat 15
E.Lindeboom2Kerkpad 1
Allart H.van derZee2Lanen 44
Johs.M.Godhelp2
Gosse A.Schipper2Kerkpad 24
BoteTuininga2Heiligeweg 62
Age H.Bakker2Heiligeweg 23
G.Hartman2Lanen 93
Pieter P.deJong2Franekereind 40
wedC.P.Metselaar2Noorderhaven 36
Sybren B.deVries2Bildtstraat 22
H.G.Vellinga2Schritsen 67
L.C.vanGoch2Voorstraat 9
JanKiel2Bildtstraat 1
Symon H.Molenaar2
wedJ.Trompetter2Noorderhaven 15
dsJohs.vanAssen2Noorderhaven 57
JenskedeJong2Grote Bredeplaats 9
M.vanMessel2Voorstraat 61
Foppe C.deVries2Schritsen 58
C.van derVeer2Schritsen 19
wedJohs.Bensonides2Noorderhaven 97
Johs.Kerkhoven2Heiligeweg 48
BouweSchiere2Noorderhaven 20
G.vanThemmen2Zuiderhaven 15
B.Arink2Hoogstraat 14
Jelke T.deJong2Voorstraat 70
wedH.Merkelbach2Grote Kerkstraat 12
KlaasNorel2Lanen 9
Dirk H.deVries2Grote Bredeplaats 10
Betting A.deBoer2Raamstraat 6
Marten D.deGroot2Grote Ossenmarkt 6
Johs.Leenderts2Lanen 17
wedJ.F.Posthuma2Zuiderhaven 77
SikkeWijnalda2Zoutsloot 73
AafkeHibma2Noordijs 5
JacobusKerkhoven2Voorstraat 63
S.Teyema2Voorstraat 79
wedG.Andrae2Franekereind 15
H.Rinkes2Lanen 82
DouweSteenstra2Noorderhaven 40
ClaasdeVries2Hoogstraat 13
W.D.Blom2Schritsen 52
A.Dekker2Lanen 84
Y.S.deGroot2Sint Jacobstraat 3
RinseSeba2Noorderhaven 58
BaukedeBeer2Zoutsloot 45
JacobKerkhoven2Zoutsloot 47
A.Terwocht2Kleine Bredeplaats 14
JanvanEeken2Voorstraat 89
wedR.Meints2Grote Bredeplaats 4
A.Vogelzang2
W.B.Blom2Noorderhaven 11
J.J.Horreus2Noorderhaven 1
Johs.vanBeemen2Sint Jacobstraat 2
Hielke M.Wiersma2Voorstraat 66
Wyger H.Brouwer2Bildtstraat 4
D.vanHettinga2Voorstraat 94
G.Keil2Voorstraat 48
F.Miedema2Hoogstraat 51
H.W.Overmeer2Grote Ossenmarkt 13
JankeIJsenbeek2Voorstraat 97
Schelte T.Blok2Noorderhaven 4
G.vanDanswijk2Droogstraat 14
D.P.Heslinga2Simon Stijlstraat 7
wedKamsma2Grote Bredeplaats 23
HendrikMeyer2Lanen 56
Hendrik B.van derWerff2
LykledeBoer2Zoutsloot 54
Medendorp2Voorstraat 27
Johs.Visser2Kerkpoortstraat 24
SakeBlok2Voorstraat 7
Johs.Gorter2Scheerstraat 2
M.Kroon2Schritsen 52
wedNauta2Voorstraat 50
H.Poort3Grote Bredeplaats 13
Jan L.van derVeen3Voorstraat 23
B.Fontein3Zuiderstraat 14
G.Ackeringa3Hoogstraat 10
JacobdeBoer3Lanen 70
Jan C.Reidsma3Brouwersstraat 8
M.Vink3Hofstraat 6
wedJohs.Homburg3Voorstraat 52
KlaasKoster3Schritsen 65
M.van derPlaats3Voorstraat 67
W.Vettevogel3Voorstraat 26
A.Binksma3Noordijs 12
wedJ.D.Zeylmaker3Noorderhaven 61
C.W.Bakker3Zuiderplein 5
S.E.Wiarda3Zuiderhaven 26
C.Heinser3Voorstraat 62
D.H.vanDorpen3
F.deHaas3Heiligeweg 8
M.Houttuin3Bildtstraat 11
A.Rasschen3Hoogstraat 1
Johs.W.Vettevogel3Kleine Bredeplaats 19
B.F.van derZee3Noorderhaven 16
R.Peyzel3Noorderhaven 26
J.E.Bouwknegt3Rommelhaven 11
CornelisJonker3Hofstraat 17
wed drG.Stinstra3Noorderhaven 99
Hylke JarigsdeBoer3Dijksteeg 1
RoelofvanDijk3Grote Kerkstraat 23
W.S.Houtsma3Brouwersstraat 22
G.Hingst3Franekereind 3
M.Pettinga3Voorstraat 85
D.Boterweg3Nieuwstraat 33
J.H.Olinjus3Heiligeweg 7
DirkdeBoer3Grote Bredeplaats 24
A.deHaas3
J.Bettels3Noordijs 27
H.Winter3Voorstraat 39
LeendertBuisman3Noorderhaven 69
JetzeBoomsma3Noorderhaven 22
J.Rodenhuis3Noorderhaven 67
Wopke D.van derStel3Zuiderhaven 19
S.deHaan3Noorderhaven 66
JacobvanSlooten3Noorderhaven 76
D.Buisman3Voorstraat 80
W.Hilarius3Kleine Bredeplaats 1
P.Minnema3Noorderhaven 87
D.Boomsma3Zuiderhaven 77
Johs.Rinsma3Voorstraat 29
J.Zuiderman3Sint Jacobstraat 4
H.Houtsma3Noordijs 1
GerritjVeenstra3Noorderhaven 98
JacobdeBruin3Franekereind 23
S.Miedema3Zoutsloot 43
N.Schenkius3Voorstraat 46
DirkJager3Brouwersstraat 20
Johs.Norel3Voorstraat 37
J.Posthuma3Zuiderhaven 42
R.van derVeen3Lanen 58
JanGalama3Kleine Bredeplaats 23
G.terHeyde3Heiligeweg 25
LeendertAlbada3Rommelhaven 8
ervenWestendorp3Voorstraat 7
A.vanRingh3Zuiderhaven 50
A.vanSteenderen3Voorstraat 24
wedC.deGroot3Voorstraat 4
C.Lautenbach3Noordijs 25
S.Schuurman3Vijverstraat 20
P.van derVeen3Lanen 26
A.Tadema3Voorstraat 75
Johs.Agema3Brouwersstraat 10
AlbertvanEeken3Noorderhaven 88
Cornelis B.van derMeer3Zeilmakersstraat 13
P.Rikkers3Grote Ossenmarkt 21
H.W.C.Zijlstra3Lanen 85
W.P.Nauta3Zoutsloot 100
P.Popta3Noorderhaven 53
M.van derVeen3Kleine Bredeplaats 13
M.Ouendag3Voorstraat 13
A.deRuiter3Raamstraat 4
B.Agema3Heiligeweg 56
S.Spannenburg3Brouwersstraat 26
wedJ.Cromwel3Voorstraat 69
H.Homeulen3Lanen 42
S.P.Wiarda4Voorstraat 35
P.Huidekoper4Rommelhaven 24
H.IJ.vanRees4Hoogstraat 7
G.Piekinga4Voorstraat 49
D.Oolgaard4Kleine Bredeplaats 5
SipkeHoutsma4Hoogstraat 20
Th.vanSlooten4Voorstraat 11
wedD.E.Hingst4Voorstraat 60
H.A.Peaux4Voorstraat 10
D.Siersma4Noorderhaven 51
D.van derHout4Voorstraat 91
R.Miedema4Voorstraat 53
A.Bolman4Voorstraat 57
J.A.van derWerff4Noorderhaven 95
P.deBoer4Zoutsloot 107
IJ.Hoornstra4Zoutsloot 53
G.A.Herklotz5
wedH.vanSchouwenburg5Noorderhaven 77
Johs.Pottinga5Voorstraat 83
C.Mollema5Voorstraat 52
Jan L.Faber5Voorstraat 51
YpeRodenhuis5Noorderhaven 65
G.Pettinga5Brouwersstraat 1
JanSchiere5Noorderhaven 48
W.Harmens5Voorstraat 16
Jan W.Houtsma5Rozengracht 8
F.F.vanEsta5Zuiderplein 1
Determeyer & Comp5Noorderhaven 114
A.Mentes5Zuiderhaven 73
F.W.Leemkoel5Voorstraat 68
Sjoerd S.Wijma5Hoogstraat 5
P.Deketh5Zuiderhaven 65
DirkFontein Pz5Franekereind 8
W.Ruitinga5Noorderhaven 101
JacobHanekuik5Noordijs 13
JanIJsenbeek5Noordijs 9
J.A.van derStraaten6Grote Bredeplaats 33
JacobRoorda6Grote Bredeplaats 26
S.Hingst6Noordijs 21
A.R.deRoock6Noorderhaven 104
H.J.Westra6Noorderhaven 71
G.Stinstra6Voorstraat 20
W.S.vanNoten6Noordijs 19
J.Wildschut6Noordijs 15
JanHannema6Voorstraat 56
W.Hanekuik6Heiligeweg 60
P.Hanekuik6Noorderhaven 63
S.Popta6Noorderhaven 55
JanFontein6Franekereind 12
H.Hanekuik6Noorderhaven 47
D.C.Zijlstra6Voorstraat 36