Harlingen, proclamatieboeken 1597-1811

Proclamaties zijn de verplichte openbare aankondigingen van de verkoop van huizen. De Proclamatieboeken zijn de registers waarin deze proclamaties werden verzameld. Van Harlingen zijn de proclamatieboeken van 1597-1811 bewaard gebleven, met uitzondering van het ene deel dat gaat over de jaren 1606-1611. Onuitstaanbaar!

De verkoop van een huis moest mondeling worden aangekondigd zodat iedereen die er kennis van wilde nemen, dat kon. Dit aankondigen gebeurde driemaal voor het stadhuis en driemaal in de kerk, steeds met tussenpozen van een week of soms wat langer. De datums werden aangetekend op de betreffende proclamatie. Je kon bezwaar maken als je familielid of naastligger van de verkoper was, je had dan namelijk het recht van eerste koop, het zogenoemde niaar-recht (elders ook wel naasting geheten). Uiteraard moest je wel evenveel of meer bieden en eventueel gemaakte kosten vergoeden.

Omdat het kadaster nog niet bestond werd een systeem gebruikt om panden aan te duiden, dat werkte met straatnamen en naastliggers. Een pand stond aan de noordkant van de Noorderhaven en werd dan bijvoorbeeld in de proclamatie aangeduid als 'ten oosten marten bos, ten zuiden de noorderhaven, ten westen de zeepziederstraat en ten noorden sikko ijzenbeek'. Belangstellenden konden dan precies weten om welk pand het ging en het was wettelijk voldoende dichtgetimmerd om verwarring te voorkomen. In de onderstaande gegevens kunnen personen dus als koper of verkoper vermeld staan, maar ook als naastligger ten noorden, oosten, westen of zuiden.

Het gaat samen om ongeveer 14.000 proclamaties en daarmee is het een zeer rijke bron van gegevens over huizen, bewoners, huizenbezit, staduitleg, ambachten, industrie en welvaart over een periode van meer dan 200 jaar. De kopers uit alle Harlingen proclamaties zijn ooit eens overgenomen, maar de proclamaties bevatten nog veel meer informatie. Met enige regelmaat kom je huisnamen tegen, verdwenen straatnamen, opmerkingen over nieuw gebouwde huizen, ledige plaatsen, kortom een schat aan informatie. Bovendien staan vrijwel altijd de verkopers vermeld, de naastliggers (huisnummers waren er nog niet tot omstreeks 1715) en de verkoopprijzen. De bedoeling is om alle gegevens over te nemen en het project is "onderweg". Maar dat is het al sinds 1994 wegens een chronisch gebrek aan tijd en prioriteit van mijn kant, dus verwacht niet te veel...

Update: In september 2012 is een Werkgroep Archiefonderzoek gestart met het systematisch overnemen van alle relevante gegevens uit alle Harlinger proclamatieboeken. Dit gebeurt mede dankzij de welwillende en belangeloze medewerking van
- Vereniging Oud Harlingen, die de werkgroep onder haar hoede heeft
- Tresoar, dat de proclamatieboeken bewaart en beheert
- Stichting FAF (Freonen fan de Argyven yn Fryslân), die de foto's levert
- het Hannemahuis centrum voor Harlinger cultuur en historie, dat faciliteert met ruimte en kennis
- kleinekerkstraat.nl, dat zorgt voor coördinatie, hulp en publicatie
Vorderingen zullen - in de vorm van een nieuwe pagina - op deze website worden getoond.


Als het aantal akten rond de 14.000 ligt, hoe kunnen er dan nu al meer vermeldingen opgenomen zijn? Dat komt omdat er vaak meerdere kopers zijn (denk alleen maar aan echtparen) en dan wordt de verkoop bij mij tweemaal vermeld. Maar per verkoper wordt de akte ook vermeld en per naastligger ook. Als laatste kunnen nog de genoemde straat, de prijs en eventuele huisnaam vermeld worden. Het totale aantal vermeldingen zal dus (hopelijk) nog flink stijgen.

Een voorbeeld van de tekst van een proclamatie kun je hier zien.

Zoals ook in bovenstaand voorbeeld staat vrijwel altijd onderaan de proclamatie: "Breder de coopbrief van ........", d.w.z. dat er een koopbrief was waarin de ultieme uitgebreide beschrijving van het te verkopen goed en de precieze verkoopvoorwaarden waren vastgelegd. De koopbrieven van Harlingen zijn niet bewaard gebleven, maar de proclamatieboeken vormen een goede kopie.

De verkopen van huizen werden vaak per aanplakbiljet bekend gemaakt om zoveel mogelijk geïnteresserden te trekken. Een afbeelding en de tekst van zo'n aanplakbiljet kun je hier zien, deze is van het pand Noorderhaven 109.

In de lijst hieronder geldt: (wl) = wijlen, (wd) = weduwe/weduwnaar, (mr) = meester, (old) = voormalig

- Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk.
- Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *.
- Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker of glazenmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.


Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2017-12-12 20:49:24.





Spring naar: Ya  Ye  Yi  Yo  Yu  Yy  

Voornaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Patroniem: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Familienaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  



hoofdvorm
familienaam patroniem voornaam
schrijfvorm
familienaam patroniem voornaam
beroep hoedanig adres  pand  jaar boek folio
HOORNSTRA, Y. hoornstra, y. ten oosten Karremanstraat 22 A-163 1807 268 4r
RUT, Y. ruth, y. van (tuin van) ten noorden Franekereind 25   1772 258 61r
RUT, Y. ruth, y. van (tuin van) ten noorden Franekereind 25   1772 258 65r
RUT, Y. ruth, y. van ten noorden   1773 258 82r
IEDES, IEBE ydes, ybe ten zuiden   1600 228 461r
JANS, IEBELTJE jans, ybel koper Grote Kerkstraat   1611 229 73r
SIEBRENS, IEBELE sybrandts, ybel koper   1614 229 447r
FONTEIN, IEBELTJE fontein, ybeltje algra van verkoper Grote Ossenmarkt 6   1772 258 6r
DIRKS, IEBELTJE dirks, ybeltje koper   1804 267 41r
WIJGA, IEKE ENNES wyga, ycke ennes koper Achterstraat   1761 255 49v
GOVERTS, IEKE potkast, ycke goverts gortmaker (mr) koper Noorderhaven 49   1707 245 10r
WILLEMS, IEKJE willems, ycke koper Zuiderhaven 56   1634 233 130r
BAARDA, IETJE baerda, yd koper Drie Roemerssteeg   1611 229 110r
HENDRIKS, IETJE henckes, yd bruid   1598 228 190r
HOEK, IETJE hoek, yda koper   1696 243 187v
QUICKLENBURG, IETJE quicklenburgh, yda ten noorden Voorstraat 1   1715 245 236v
VRIESE, IETJE vriese, yda koper   1772 258 50v
HOORNSTRA, IEDE hoornstra, yde koper Moriaanstraat   1781 260 40v
HOORNSTRA, IEDE hoornstra, yde koopman verkoper   1803 267 1r
DOUWES, IETJE douwes, yde koper Franekerpoort (gebied)   1599 228 289r
FLORIS, IEDE floris, yde koper Zuiderhaven 71a   1766 256 221r
FLORIS, IEDE floris, yde koper   1767 256 227v
FLORIS, IEDE floris, yde koper Noorderhaven 10   1782 260 273r
HANSES, IEDE hansen, yde ten zuiden   1660 238 14v
HENDRIKS, IEDE hendriks, yde scheepstimmerman koper Jekelsteeg 2 F-218 1809 268 248r
HENDRIKS, IEDE hendriks, yde ten noorden Schritsen 19 F-132 1809 268 249v
JAKOBS, IEDE jacobs, yde koper Bildtpoort (gebied)   1668 239 152r
OLFERTS, IEDE olpherts, yde koper   1616 230 88r
PIETERS, IEDE pytters, yde timmerman (huis-)(mr) koper Grote Kerkstraat 19   1695 243 146r
PIETERS, IEDE pytters, yde koper   1736 249 156r
REINS, IEDE reyns, yde koper   1601 228 500r
TEEKES, IEDE taekes, yde koper Hoogstraat 22   1665 239 29v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yde koper   1764 256 24r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yde koper Voorstraat 89   1764 256 56v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yde koper Grote Kerkstraat 22   1766 256 175r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yde koper   1773 258 130r
MICHIELS, IETJE michiels, ydtke koper Voorstraat   1605 228 957r
ALLERTS, IDS allerts, ydts ten zuiden Lanen   1601 228 481r
SIEBOUTS, IDS sybolts, ydts wandelkoper Hoogstraat 41   1601 228 495r
NAUTA, nauta, ydverke koper Voorstraat 2   1719 246 50r
FOLKERTS, IEBE folkerts, yebe koper   1690 242 327v
FONTEIN, IEBELTJE REINERS fontein, yebeltie reynders koper Voorstraat 91   1733 248 237r
BAKKER, IEDE bakker, yede verkoper Schritsen 37 F-141 1809 268 286r
YPEY, IEDE ypey, yede smid (zilver-)(mr) koper Lanen 39 E-173 1809 268 222r
YPEY, IEDE ypey, yede verkoper Klaverbladstraat 14 G-318 1810 268 334v
FLORIS, IEDE floris, yede koper   1758 254 130r
JANS, IEDE jans, yede koper Noorderhaven 66   1752 252 180r
JANS, IEDE jans, yede schipper koper Hofstraat 3 G-071 1811 269 122v
SCHIPPER, IEDE JANS schipper, yede jans verkoper Grote Ossenmarkt 12 F-096 1810 268 349v
JURJENS, IEDE jurjens, yede koper Noordijs 27   1806 267 261r
JURJENS, IEDE jurjens, yede verkoper Noordijs 27 D-024 1811 269 135r
PIETERS, IEDE pytters, yede koper   1759 254 214v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1761 255 92v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1769 257 108r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1769 257 121v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1769 257 129v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1769 257 133v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1770 257 148v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper Grote Kerkstraat 24   1771 257 207r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede ten oosten   1773 258 118r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede ten noorden   1773 258 118r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede ten noorden Grote Kerkstraat 23   1774 258 186v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1776 258 244v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper Grote Kerkstraat 19   1778 259 99v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1778 259 106v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede koper   1778 259 157v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede verkoper Grote Kerkstraat 24   1780 259 240r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede (wd) verkoper Kerkpoortstraat 39   1780 259 241v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede verkoper   1780 259 242v
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede (wl) verkoper Heiligeweg 23   1780 259 248r
TJEERDS, IEDE tjeerds, yede (wl) verkoper Voorstraat 89   1780 259 256r
HOEK, IEDE TJEERDS hoek, yede tjeerds van der koper Heiligeweg 17   1778 259 126r
EVERTS, everts, yefck koper Noorderhaven   1599 228 266r
SIETSES, EEUWE sytzes, yeff koper Voorstraat 78   1603 228 737r
AKKER, IEFKE akker, yefke koper   1737 249 207v
SPANNENBURG, IEFKE spannenburg, yefke verkoper Voorstraat 97   1780 259 297v
SIDERIUS, IEFKE DOUWES siderius, yefke douwes (wd) verkoper Bildtstraat 23 A-066 1807 268 16r
LUITJENS, IEFKE luitjens, yefke ten oosten Achterstraat 11   1772 258 16r
FOKKES, IEGE fokkes, yege ijzersmid (mr) koper Rommelhaven   1782 260 178v
JANS, IEGE jans, yege schipper (schuit-) koper Bildtstraat 21   1728 247 55r
GROOT, IEME groot, yeme de ten zuiden Lanen 54 F-204 1810 269 110r
RING, IEME ring, yeme de naastligger   1600 228 466r
BROERS, IEME broers, yeme koper   1770 257 172r
JAKOBS, IEME jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1667 239 98r
JAKOBS, IEME jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1678 241 24v
JAKOBS, IEME jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1681 241 152r
JANS, IEME jans, yeme houtzager koper   1619 230 304r
JANS, IEME jans, yeme (wl) verkoper Zuiderhaven 18   1778 259 154r
GROOT, IEME JANS groot, yeme jans de koper Zuiderhaven 18   1791 263 293v
GROOT, IEME JANS groot, yeme jans de scheepstimmerman verkoper Schritsen 49 F-147 1810 269 91r
GROOT, IEME JANS groot, yeme jans de (wl) scheepstimmerman verkoper Lanen 54 F-204 1810 269 110r
PIETERS, IEME pieters, yeme koper Bildtstraat 14   1780 259 270v
WIEBES, IESKJE wybes, yeskjen verkoper   1781 260 314r
HUBERTS, IEFKE huiberts, yfke koper Lanen 41   1733 248 228r
TJEERDS, IEFKE tjeerds, yfke koper Brouwersstraat 13   1738 250 21v
VISSER, IEGE visser, yge ten noorden Sint Jacobstraat 17 C-115 1809 268 243v
VISSER, IEGE visser, yge kastelein verkoper Hoogstraat 51 D-043 1810 269 42v
GOVERTS, IEKE goverts, yke koper Zeilmakersstraat   1735 249 96r
GOVERTS, IEKE potkast, yke goverts koper Havenweg 13   1734 248 282v
PAULUS, IEKE poulus, yke koper Zoutsloot   1682 241 176r
ANDRIES, IEMKE norden, ymcke andries van koper Noordijs   1598 228 180r
, IEME leemkool, yme koopman verkoper Heiligeweg 26 G-043 1811 269 143r
ALBERTS, IEME alberts, yme ten oosten Heiligeweg   1601 228 519r
JAKOBS, IEME jacobs, yme koper   1692 242 392r
JANS, IEME jansen, yme scheepstimmerman koper Grote Ossenmarkt 12   1732 248 127v
HESSELS, IEMKJE hessels, ymk koper   1661 238 107r
RINTJES, IEMKE rintjes, ymke koper   1682 241 198r
HARKES, IEMKJE harkes, ymkje koper Hoogstraat 27   1804 267 42r
JANS, IEMKJE jans, ymkje koper Zoutsloot   1762 255 173v
JANS, IEMKJE jans, ymkje koper   1765 256 98r
JANS, IEMKJE builart, ymkje jans koper   1771 257 219v
JANS, IEMKJE builart, ymkje jans koper   1771 257 220v
JANS, IEMKJE builart, ymkje jans koper   1771 257 221r
KLASES, IEMKJE klaases, ymkje koper Bildtstraat 4 A-150 1811 269 125r
JANS, IEMKJE builard, ymkjen jans verkoper   1774 258 189v
TEUNIS, IEMKJE theunis, ymkjen koper Rozengracht 8   1778 259 158r
FLORIS, IEMKJE floris, ympke (halve susters) koper Schritsen   1601 228 481r
GERKES, IENSE gerkes, ynse koper   1684 242 41r
LAMMERTS, IENSKE lammerts, ynskje (holwerd) verkoper   1774 258 148v
SCHELTEMA, IENSKE JANS scheltema, ynskjen jans koper Noorderhaven 90   1738 249 292r
BOUWES, IENSE bouwes, ynso verkoper Havenplein 26   1774 258 138r
BOUWES, IENSE bouwes, ynze ten oosten Havenplein 10   1773 258 98r
FEDDEMA, IEPE feddema, ype koper Schritsen 35   1784 261 160r
RODENHUIS, IEPE rodenhuis, ype koper Noorderhaven 83   1802 266 275r
BERENDS, IEPE beerns, ype kuiper koper Heiligeweg 70   1633 233 80v
BERENDS, IEPE beerns, ype (hopman) koper Grote Kerkstraat   1663 238 162r
BERENDS, IEPE beernts, ype (vaandrig) verkoper   1660 238 37v
FEIKES, IEPE feykes, ype koper Hondenstraat 4   1752 252 231v
HERES, IEPE heeres, ype koper   1680 241 118r
HERES, IEPE heeres, ype ten oosten Lanen 64   1765 256 134v
HESSELS, IEPE hessels, ype koper Karremanstraat 19   1782 260 285r
IJSBRANDS, IEPE ijsbrands, ype verkoper Zuiderstraat 7   1777 259 73r
JETSES, IEPE jetzes, ype bakkersknecht koper Heiligeweg   1773 258 122v
JILLES, IEPE jilles, ype ten westen Hofstraat 31   1659 238 2r
WILLEMS, IEPE willems, ype koper Zuiderhaven 35   1758 254 170v
DIRKS, IEPKE dirks, ypke lichterman koper Zoutsloot   1735 249 60v
DOUWES, IEPKE douwes, ypke panbakker koper Hoogstraat 19   1740 250 80v
FREERKS, IEPKE freerks, ypke koper Lombardstraat   1685 242 72r
JELLES, IEPKE jelles, ypke koper   1668 239 26va
ALGERA, IEPKE IEPKES algera, ypke ypkes koper Zuiderpoort (gebied)   1649 236 92r
BASTIAANS, ISAAK bastiaans, ysaac koper   1665 239 12ra
GROENEWOUD, ISAAK JANS groenewolt, ysaac jansen koper Rozengracht   1666 239 34v
DAVIDS, ISAAK davids, ysaack bewoner Grote Kerkstraat 36   1806 267 234r
FABER, ISAAK JANS faber, ysaack jans verkoper Hoogstraat 29 B-048 1808 268 97r
, ISAAK roosen, ysaak koper Lanen 85   1730 247 348r
, ISAAK roosen, ysaak koper Hoogstraat 21   1743 250 286v
, ISAAK roozein, ysaak koper   1733 248 203r
JANS, ISAAK jansen, ysaak koper Lanen 44   1685 242 70v
ROSEN, ISAAK rosen, ysac koper   1732 249 236r
FABER, ISAAK JANS faber, ysac jans ten westen Hoogstraat 31 B-049 1810 269 104v
, ISAAK roozen, ysack verkoper Zoutsloot   1773 258 92v
, ISAAK roozen, ysack verkoper Kleine Kerkstraat 12   1773 258 94r
JANS, ISAAK jans, ysack verkoper Scheerstraat 10   1750 252 72v
ROSEN, ISAAK rosen, ysak koper Hoogstraat 23   1738 249 336r
RUT, ISAAK ruth, ysak van koper   1766 256 185v
FABER, ISAAK JANS faber, ysak jans koper Hoogstraat 29   1765 256 138r
HARMENS, IJSBRAND harmens, ysbrand (wl) verkoper   1773 258 111v
THOMAS, IJSBRAND thomas, ysbrand koper Scheerstraat 3   1733 248 273v
LIEUWES, IJSBRAND lieuwes, ysbrands koper Lammert Warndersteeg   1614 229 427r
VIERSEN, IJSBRAND viersen, ysbrandus koper Rozengracht 46   1660 238 44r
WIENSENS, IJSBRAND wynties, ysbrandus koper Lombardstraat 4   1660 238 44v
HEINS, IJSBRAND heyns, ysbrant koper   1676 240 234r
HEINS, IJSBRAND JOOSTES heins, ysbrant joosten koper   1679 241 57r
HEINS, IJSBRAND JOOSTES heins, ysbrant joosten koper   1680 241 87v
HEINS, IJSBRAND JOOSTES heins, ysbrant joosten koper   1681 241 167v
HEINS, IJSBRAND JOOSTES heins, ysbrant joosten koper Voorstraat 38   1682 241 220v
LEVERLAND, IETJE leverland, ytie koper   1780 259 262r
LEVERLAND, IETJE leverland, ytie (wd) verkoper Herenwaltje 19   1780 259 263r
LEVERLAND, IETJE leverland, ytie koper   1780 259 284r
ANTONIUS, IETJE anthoni, ytie koper   1779 259 175v
TOLSMA, IETSEN tolsma, ytje koper William Boothstraat 125   1791 263 332r
VEEN, IETSEN GERBENS veen, ytje gerbens van der koper   1778 259 91r
HEINS, IETSEN heins, ytje verkoper Zuiderpoort (gebied)   1774 258 145v
AKKERSLOOT, IETSEN PIETERS akkersloot, ytje pieters koper Hoogstraat   1685 242 64r
RINSES, IETJE rinses, ytke koper Schritsen   1601 228 493r
JOHANNES, IETJE johannis, ytsje koper   1760 255 21r
JETSES, JETSKE jetzes, ytske koper   1736 249 160r
HENDRIKS, IETJE hendriks, yttie koper   1780 259 260v
RUURDS, IETJE ruerdts, yttie koper   1648 236 45v
DIRKS, IETJE dirks, yttje (wd) verkoper Spekmarkt 1   1772 258 29v
OOSTERBAAN, IETJE EVERTS oosterbaan, yttje everts koper   1731 248 18v
VEEN, IETJE GERBENS veen, yttje gerbens van der koper Voorstraat 94   1773 258 111r
GERRITS, gerrits, ytzgen gecondemneerde Grote Kerkstraat 26   1601 228 527r